ข้อกฎหมาย เลือกตั้ง-ประชามติ 2569

(1) ห้ามหาเสียงหรือรณรงค์ ด้วยวิธีการใดๆตั้งแต่เวลา 18:00 น. ของวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2569 จน “สิ้นสุดวันเลือกตั้ง” หากฝ่าฝืนจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (พ.ร.ป. สส.ฯ มาตรา 79 และมาตรา 156)

(2) ห้ามจำหน่ายจ่ายแจกสุรา หรือจัดเลี้ยงสุราทุกชนิด ในเขตเลือกตั้ง สำหรับวันเลือกตั้งล่วงหน้า ห้ามตั้งแต่ วันที่ 31 มกราคม 2569 เวลา 18:00 น. จนถึงวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 18.00 น.

ส่วนวันเลือกตั้งทั่วไปตั้งแต่วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 18:00 น. – 8 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 18.00 น. ฝ่าฝืนจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (พ.ร.ป. สส.ฯ มาตรา 147)

(3) ห้ามเผยแพร่ผลโพลก่อนวันเลือกตั้งและประชามติ 7 วัน : สำหรับการเลือกตั้ง สส. ห้ามทำโพลที่มีลักษณะชี้นำหรือมีผลต่อการตัดสินใจในการเลือกตั้ง หรือห้ามเผยแพร่ผลโพลตั้งแต่วันที่ 1 จนถึงวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 17:00 น. หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 6,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (พ.ร.ป.สส.ฯ มาตรา 72 ประกอบมาตรา 157)

สำหรับประชามติ ห้ามการเผยแพร่ผลโพล สำรวจความเห็นประชาชนเกี่ยวกับการออกเสียงลงคะแนนในระหว่างเวลา 7 วันก่อนวันเลือกตั้งจนถึงเวลาปิดการออกเสียงลงคะแนน หรือห้ามเผยแพร่ผลโพลตั้งแต่วันที่ 1 จนถึงวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 17:00 น. หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ( พ.ร.บ. ประชามติฯ มาตรา 79)

(4) ห้ามจัดเลี้ยง และมหรสพ

เลือกตั้ง สส. : ห้ามผู้สมัครหรือผู้ใดให้ เสนอ หรือสัญญาว่าจะให้ทรัพย์สินทั้งแก่บุคคลและพื้นที่หรืออค์กรเช่น ชุมชน วัดหรือสถานศึกษา จัดมหรสพ จัดเลี้ยง หรือหลอกลวง ขู่เข็ญ ใส่ร้ายเพื่อจูงใจให้เข้าใจผิดในคะแนนนิยม หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกตั้งแต่ 1-10 ปี และปรับตั้งแต่ 20,000 – 200,000 บาท

ประชามติ : ห้ามให้ สัญญาว่าจะให้ทรัพย์สินเพื่อจูงใจการออกเสียง หรือหลอกลวงข่มขู่ เพื่อไม่ให้ไปออกเสียงหรือทำให้เข้าใจผิดเรื่องวันเวลาและวิธีการออกเสียง หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท และศาล “อาจสั่ง” เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดไม่เกิน 5 ปี

(5) ห้ามซื้อสิทธิ-ขายเสียง

สำหรับการเลือกตั้ง สส. หากขายเสียงเพื่อแลกกับการลงคะแนน มีโทษจำคุกตั้งแต่ 1-5 ปี หรือปรับตั้งแต่ 20,000 – 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 10 ปี หากผู้ที่ขายเสียงแจ้งเบาะแสต่อ กกต. “ก่อนถูกจับกุม” ไม่ต้องรับโทษและไม่ถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง

ส่วนการออกเสียงประชามติ หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หากผู้ที่ขายเสียงแจ้งเบาะแสต่อ กกต. “ก่อนหรือในวันออกเสียง” ไม่ต้องรับโทษและไม่ถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง

(6) ห้ามพนันผลการเลือกตั้งหรือประชามติ ห้ามเล่นหรือจัดให้มีการเล่นพนันเกี่ยวกับผลของการเลือกตั้ง หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกตั้งแต่ 1-5 ปี หรือปรับตั้งแต่ 20,000 – 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

(7) ห้ามหลอกลวง หรือใส่ร้ายด้วยความเท็จ หรือจูงใจให้เข้าใจผิดในคะแนนนิยมของผู้สมัครหรือพรรคการเมือง หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกตั้งแต่ 1-10 ปี และปรับตั้งแต่ 20,000 – 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี

( ห้ามนำบัตรออกไปจากหน่วยเลือกตั้ง หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกตั้งแต่ 1-5 ปี หรือปรับตั้งแต่ 20,000 – 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

(9) ห้ามทำเครื่องหมายเป็นจุดสังเกตบนบัตร หากจงใจทำเครื่องหมายเพื่อเป็นที่สังเกตโดยวิธีใดก็ตามไว้ที่บัตรเลือกตั้ง หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกตั้งแต่ 1-5 ปี หรือปรับตั้งแต่ 20,000 – 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

(10) ห้ามถ่ายภาพบัตรที่ลงคะแนนแล้ว หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ / สำหรับประชามติ มีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

(11) ห้ามโชว์บัตรที่กาแล้วให้คนอื่นเห็น สำหรับการเลือกตั้ง สส. มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ / ประชามติ มีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

(12) ห้ามจงใจทำบัตรให้ชำรุดเสียหาย หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี และปรับไม่เกิน 100,000 บาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนด 10 ปี

(13) ห้ามนายจ้างขัดขวางไม่ให้ลูกจ้างไปใช้สิทธิ ขัดขวาง หรือหน่วงเหนี่ยวการไปใช้สิทธิเลือกตั้งและออกเสียง

(14) ห้ามจัดรถหรือเกณฑ์คนออกไปเลือกตั้ง-ออกเสียงประชามติ

สำหรับการเลือก สส. : ห้ามไม่ให้ “ผู้สมัคร” จัดยานพาหนะนำผู้มีสิทธิเลือกตั้งไป-กลับจากที่เลือกตั้งโดยไม่เก็บค่าโดยสาร หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกตั้งแต่ 1-10 ปี และปรับตั้งแต่ 20,000 – 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนด 20 ปี

ประชามติ : ห้ามไม่ให้ “ผู้ใด” จัดยานพาหนะนำผู้มีสิทธิออกเสียงไป-กลับจากที่ลงคะแนนโดยไม่เก็บค่าโดยสาร เว้นแต่เป็นหน่วยงานรัฐจัดอำนวยความสะดวก หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

การจงใจนับคะแนนผิดโดยเจ้าหน้าที่

เลือกตั้ง สส. : กรรมการประจำหน่วยจงใจอ่านบัตรเลือกตั้ง นับคะแนนหรือรวมคะแนนให้ผิดไปจากความจริง เช่น อ่านบัตรดีเป็นบัตรเสีย หรือบัตรเสียเป็นบัตรดี ทำรายงานการเลือกตั้งไม่ต้องกับความเป็นจริง มีโทษจำคุกตั้งแต่ 1-10 ปี และปรับตั้งแต่ 20,000 – 200,000 บาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี

ประชามติ : กรรมการประจำหน่วยจงใจอ่านบัตรออกเสียง นับคะแนนหรือรวมคะแนนให้ผิดไปจากความจริง เช่น อ่านบัตรดีเป็นบัตรเสีย หรือบัตรเสียเป็นบัตรดี ทำรายงานการออกเสียงไม่ตรงกับความเป็นจริง มีโทษจำคุกตั้งแต่ 1-10 ปี และปรับตั้งแต่ 20,000 – 200,000 บาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 10 ปี

ขอบคุณข้อมูล : #กรมประชาสัมพันธ์ #สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง